Zo'n 2500 Ossetische soldaten en minder dan 600 Russische soldaten van de vredestroepen waren beschikbaar toen in de nacht van 7 op 8 augustus 2008 7500 Georgische manschappen met tientallen tanks en pantserwagens de afvallige republiek Zuid-Ossetië binnenvielen. Het Georgische leger kon een snelle doorstoot maken naar de hoofdstad Tskinvali doordat de soldaten goed getraind zijn, van modern materieel zijn voorzien en een deel van hen opgeleid door Amerikaanse en Israëlische 'adviseurs'.
Er zijn tientallen Amerikaanse militaire adviseurs in Georgië aanwezig. De VS zegt desondanks van niets te hebben geweten. Bush blijft in de eerste dagen op de achtergrond, en laat de reactie over aan beoogd opvolger McCain.

door Bas van der Plas/INSUDOK

De Russische president Dmitri Medvedev reageert in een speciale zitting van de Russische veiligheidsraad op 8 augustus op de agressieve aanval met de woorden “De afgelopen nacht hebben Georgische troepen een daad van agressie uitgevoerd tegen de Russische vredesmissie en de burgerbevolking van Zuid-Ossetië. Wat er plaatsvond is een flagrante schending van het internationaal recht en de mandaten die de internationale gemeenschap aan Rusland gegeven heeft als deelnemer aan het vredesproces. De Georgische acties hebben mensenlevens gekost, waaronder die van de Russische vredestroepen. (...) Het zijn deze omstandigheden die de stappen voorschrijven die we nu zullen nemen. Wij zullen niet toestaan dat de dood van onze medeburgers onbestraft blijft. De daders zullen de straf krijgen die zij verdienen”.
Intussen werd ook bekend dat bij de openingsceremonie van de Olympische Spelen in Peking er gesprekken hadden plaatsgevonden tussen Vladimir Poetin, premier van Rusland, en de Amerikaanse president Bush over de actuele situatie in Zuid-Ossetië. Omdat de Georgische president Saakasjvili geen stap zal zetten zonder al dan stilzwijgende toestemming van Washington was dit gesprek uiteraard zeer ter zake doende.

oorlog van informatie en desinformatie
Enkele uren kwam evenwel het nieuws over de oproep van de VS aan Rusland om de troepen uit Georgië terug te trekken. In de westerse media werd deze oproep al gauw omgebogen in het aanwijzen van Rusland als de hoofdschuldige in het conflict en had men het enkel nog over de 'Russische aanval op Georgië'.
In een verklaring van Bush op 10 augustus 2008 werd het Russische optreden in Zuid-Ossetië en Georgië “dramatisch en wreed” genoemd. Bush veroordeelde de militaire escalatie en eiste van Moskou dat er een onmiddellijk staakt-het-vuren zou komen en de terugtrekking van alle Russische troepen uit Georgië naar binnen de grenzen van de Russische Federatie.
Bush herhaalde maar weer eens de Amerikaanse verklaringen over de onaantastbaarheid van het Georgische territorium en de soevereiniteit. De verklaringen van Bush kwamen na eerdere verklaringen op zondag 9 augustus van vice-president Dick Cheney, die had gezegd dat de agressie van Rusland 'niet onbeantwoord' kon blijven. Deze verklaringen van zowel Bush als Cheney maken enkel maar het niveau van hypocrisie van Washington duidelijk. De Amerikaanse regering liet geen protesten horen toen op donderdag 7 augustus Georgische troepen Zuid-Ossetië binnenvielen en zonder enig voorbehoud huizenblokken in de hoofdstad Tskinvali met tanks en mortieren beschoten. Pas toen Rusland op de Georgische aanvallen antwoordde met een snelle tegenaanval begonnen in Washington de alarmbellen te rinkelen.
Wat volgt is een oorlog van informatie en desinformatie. De stemming wordt gezet: Rusland, Poetin en Medvedev zijn de schuldigen en, in de woorden van Saakasjvili “maken zij misbruik van hun positie door in de zomermaanden een klein landje aan te vallen” en speelt de Georgische president met genoegen de rol van de arme underdog die door het Grote Boze Rijk van het Kwaad (vrij naar Ronald Reagan) wordt overvallen.
Laten we echter niet vergeten dat op de achtergrond vanuit Washington de souffleurs klaar staan. Bij de presidentsverkiezingen van 2004 behaalde de toen nog 36-jarige Saakasjvili, gesteund door zijn succes in het leiden van de Rozenrevolutie, met 96 procent van de stemmen een glansrijke overwinning. Westerse media prezen vooral "Saakasjvili's inspanningen voor democratisering" waardoor "Georgië vaak als voorbeeld wordt gezien voor andere landen in de voormalige Sovjetunie". Verzwegen werd dat Saakasjvili met een westerse opdracht aan de macht kwam: orde en rust in het land garanderen opdat de Kaspische Zee-olie vanuit Azerbeidjan 'vreedzaam en ongestoord' door de pijpleiding via Georgië naar de Middellandse Zeehaven Ceyhan kan stromen om de westerse energiebehoeften te bevredigen. Georgië een transitland voor olie, dan zijn democratie en mensenrechten niet aan de orde. Bij de presidentsverkiezingen van januari 2008 werd door de Georgische oppositie nog een manifest uitgegeven waarin gesteld werd over Saakasjvili “dat deze president niet in staat is de territoriale problemen van Georgië (Abchazeti, Shida Kartli, Ajaria) op politieke/diplomatieke wijze op te lossen”.

geopolitiek machtsspel
Washington heeft geen democratische pretenties in de Kaukasus, maar voert daar haar eigen geopolitieke machtsspel. Als enige overgebleven supermacht is Washington bezig om de Russische Federatie te omringen met een cordon van Amerikaanse militaire steunpunten en werkt openlijk aan de uitbreiding van invloed in de voormalige Sovjetrepublieken. Controle over de regio betekent controle over immense olie- en gasvoorraden en voor de dollars zijn er altijd marionetten en opportunisten te vinden, zoals Saakasjvili duidelijk gedemonstreerd heeft! Arm Georgië en haar bevolking blijft weer niets anders over dan de rol die zij al eeuwen heeft: een speelbal van belangen die vele malen groter zijn dan het land zelf. En daarmee is er geen einde gekomen aan de oorlog van desinformatie, van ongefundeerde beschuldigingen over en weer en van een eenzijdige belichting in de westerse media.
Ondanks de harde tegenaanvallen van Rusland waarop in de westerse media het accent werd gelegd kan toch niet ontkend worden dat de provocatieve politiek van Washington, gericht op vermindering of zelfs eliminatie van haar invloed in de voormalige gebieden van het Russisch Imperium en de Sovjet-Unie, de voornaamste factor is van het uitbreken van de recente gewapende strijd tussen Rusland en Georgië. Nog maar een maand voor de Georgische aanval bracht de Amerikaanse minister van buitenlandse zaken, Condoleezza Rice, een bezoek aan Tbilisi. Zij voerde daar gesprekken met de Georgische president Saakasjvili en in een persconferentie verklaarde zij de pogingen van Saakasjvili om de Georgische controle over Zuid-Ossetië en Abchazië te herkrijgen te steunen en veroordeelde de rol van Rusland in dit al jaren onopgeloste probleem. Ook gaf Rice haar steun aan de Georgische pogingen om lid te worden van de NAVO.

lidmaatschap NAVO
Van Russische zijde is het evenwel bekend dat het de toetreding van voormalige Sovjetrepublieken als Georgië en Oekraïne tot de Noord-Atlantische Verdragsorganisatie als een niet te tolereren bedreiging voor haar veiligheid beschouwt. Wanneer Georgië in de onderhavige situatie al lid van de NAVO zou zijn geweest dan is Moskou er zich terdege van bewust dat de andere lidstaten wettelijk gebonden zouden zijn aan een militaire interventie ter ondersteuning van Georgië.
Het is ondenkbaar dat Saakasjvili niet tot in details met Rice tijdens haar bezoek de plannen voor een militaire aanval op Zuid-Ossetië zou hebben doorgenomen. Georgië, dat volledig afhankelijk is van Amerikaanse militaire, diplomatieke en financiële steun, zou nooit zonder het informeren van Washington en het zich verzekeren van Amerikaanse goedkeuring tot een dergelijke grote actie overgaan. Voorbereidingen voor deze aanval vanuit Georgië zouden tijdens het bezoek van Rice aan Tbilisi een maand geleden al redelijk ver gevorderd zijn. En het Georgische leger wordt volledig gedomineerd door Amerikaanse militaire adviseurs. Sommige daarvan kwamen om tijdens de gevechten met het Russische leger en op de Russische televisie werden hun naamplaatjes getoond. Al sinds de door de Amerikanen gedomineerde oorlog tegen Servië in 1999 heeft Washington militaire hulp gegeven aan Tbilisi en de hoeveelheid van deze hulp is alleen maar dramatisch toegenomen met het aan de macht komen van Saakasjvili in het begin van 2004.
De Amerikaanse verklaringen over de onaantastbaarheid van het Georgische territorium en de soevereiniteit van het land zijn uiterst selectief. Er heeft dan ook nog niemand vanuit de VS een verklaring kunnen geven waarom de Servische militaire interventie tegen separatisten van Kosovo tot 'oorlogsmisdaad' werd verklaard terwijl de Georgische aanval op Zuid-Ossetië 'legitiem' was. De regering-Bush was de voornaamste speler op de achtergrond bij de onafhankelijkheidsverklaring van Kosovo, op gronden die niet te onderscheiden zijn van de eisen van anti-Georgische separatisten in Zuid-Ossetië en Abchazië. Het is ook heel cynisch om te zien hoe Georgië, dat zo fel van leer trekt tegen het Sovjet verleden van buurland Rusland, zelf de eigen territoriale eenheid en daarmee de ontkenning van het recht tot zelfbeschikking van Abchazië en Zuid-Ossetië baseert op het grondgebied van de Georgische Sovjetrepubliek. Het gevoel van dubbele standaarden, dat een dergelijk standpunt opwekt, draagt niet bij aan een oplossing. En gezien de gebeurtenissen van de afgelopen maanden lijkt de kans op herstel van de 'Georgische territoriale onschendbaarheid' tot nul gereduceerd. Het is zeer onwaarschijnlijk dat de bevolkingen van Zuid-Ossetië en Abchazië vrijwillig kiezen voor aansluiting bij Georgië. En daarmee is men terug bij af.